Dlaczego witamina D jest ważna dla zdrowia?

Witamina D nierozłącznie kojarzy się ze Słońcem. Związane to jest z faktem, że ekspozycja na promienie słoneczne to najłatwiejszy sposób na zapewnienie jej odpowiedniego poziomu, gdyż powoduje powstawanie w skórze z 7-dehydrocholesterolu. Wiosną i latem zadanie to jest ułatwione, chociaż korzystanie z kremów z filtrem UV może zmniejszać efektywność procesu produkcji witaminy D. Jesień i zima to okresy, gdy ograniczona ilość światła słonecznego docierającego do Ziemi i krótkie dni przyczyniają się do powstawania niedoborów. W związku z tym konieczna jest suplementacja witaminy D, w celu uniknięcia przykrych dla zdrowia konsekwencji braku jej odpowiedniej ilości w organizmie.

Witamina D – rola w organizmie

Witamina D ma bardzo duże znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wśród korzystnych właściwości wymienia się między innymi utrzymanie właściwego stężenia w osoczu krwi wapnia i fosforu, które wpływa na prawidłowe działanie układu nerwowego, a także korzystny wpływ na układ kostny – pomaga zachować odpowiednią gęstość kości. Ponadto witamina ta umożliwia prawidłową pracę układu odpornościowego, ma działanie przeciwnowotworowe (hamuje namnażanie komórek nowotworowych) i ma udział w regulowaniu ciśnienia krwi.

Skutki niedoboru witaminy D

Wiele poważnych problemów powoduje niedobór witaminy D. U niemowląt i dzieci przyczynia się do powstawania krzywicy, natomiast u dorosłych powoduje osteomalację (rozmiękczenie kości) i osteoporozę oraz zwiększa ryzyko złamań. Niedobór ma negatywny wpływ nie tylko na układ kostny, ale również na pracę mięśni i układu nerwowego. Osoby, które mają braki tego związku, mogą być dotknięte również takimi objawami jak między innymi stany zapalne skóry, osłabienie, pogorszenie odporności czy wypadanie zębów. U mężczyzn niedobór witaminy D może powodować problemy z erekcją.

Witamina D a depresja

Badania naukowców donoszą, że depresja jest skorelowana z niskim poziomem witaminy D. Jednocześnie nie udało się wskazać, co jest przyczyną, a co skutkiem – czy spadek poziomu witaminy D zwiększa ryzyko depresji, czy natomiast depresja wpływa na obniżenie jej zawartości w organizmie. Może być tak, że niedobór tego związku jest spowodowany stylem życia osoby cierpiącej na zaburzenia samopoczucia. Nie mniej, warto dbać o odpowiednią ilość witaminy D.

Czy możliwy jest nadmiar witaminy D w organizmie?

Często mówi się, że zarówno niedobór, jak i nadmiar witamin jest niekorzystny dla organizmu człowieka. W przypadku witaminy D skutki uboczne również mogą się pojawiać, aczkolwiek trudno jest doprowadzić do zbyt dużego stężenia tego związku, w sytuacji, gdy stosuje się zbilansowaną dietę i nie dopuszcza do nadmiernej ekspozycji na Słońce. Kłopoty mogą pojawiać się tylko w przypadku znacznego przedawkowania suplementów i spowodowane jest to tym, że witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, a więc odkłada się w organizmie. W takiej sytuacji dochodzi do hiperkalcemii i hipernatremii, które objawiają się zbyt wysokim poziomem wapnia we krwi oraz nadmiaru sodu w organizmie.

Normy witaminy D

Optymalne stężenie witaminy D w organizmie:

Dzieci w wieku 0-6 miesięcy: 400 j.m. czyli 10 μg
Dzieci wieku 6-12 miesięcy: 400-600 j.m. czyli 10-15 μg
Dzieci powyżej pierwszego roku życia i młodzież: 600-1000 j.m. czyli 15-25 μg
Dorośli: 800-2000 j.m. czyli 20-50 μg
Kobiety ciężarne: 1500-2000 czyli 37,5-50 μg
Dorosłe osoby z otyłością: 1600-4000 j.m. czyli 40-100 (w zależności od stopnia otyłości)

Jak sprawdzić poziom witaminy D?

Aby dowiedzieć się czy poziom tego związku jest odpowiedni, można wykonać badania laboratoryjne. Możliwe jest uzyskanie skierowania przez lekarza, jednakże można także wykonać taki pomiar prywatnie – w takiej sytuacji jego koszt będzie wynosić około 60 złotych. Poziom witaminy D powinny w szczególności kontrolować osoby, które zauważają u siebie objawy niedoboru lub nadmiaru tego związku, dotknięte chorobami skórnymi, unikające ekspozycji na Słońce, cierpiące na osteoporozę, z nadwagą i niedowagą. Takie badanie można wykonać o dowolnej porze dnia i nie jest wymagane bycie na czczo.

Jak zadbać o odpowiedni poziom witaminy D?

Jak zostało wspomniane we wstępie, najłatwiej zadbać o odpowiedni poziom witaminy D poprzez ekspozycję na Słońce. W okresie letnim jej czas powinien wynosić minimum 15 minut dziennie, w godzinach 10.00-15.00, przy odkrytych 18% ciała (odsłonięte nogi i przedramiona), bez użycia kremów z filtrem UV. Jednakże w okresie jesienno-zimowym (od września do kwietnia), gdy nie jest to możliwe, właściwy poziom witaminy D może zapewnić odpowiednia dieta i suplementacja. W tym celu warto, aby znalazło się w niej wiele gatunków ryb, takich jak łosoś, dorsz, tuńczyk czy śledź. Znakomitym źródłem witaminy D jest tran lub żółtka jajek. W większości wypadków konieczna jest jednak dodatkowa suplementacja, gdyż w celu zapewniania właściwego poziomu opisywanego związku, należałoby jeść naprawdę sporą ilość wymienionych pokarmów.

Witamina D a solarium

Wiele osób uważa, że o odpowiedni poziom witaminy D można zadbać w solarium. Produkcja tego związku dokonuje się pod wpływem promieniowania UVB – niestety w większości solariów dostępne są lampy emitujące promieniowanie UVA, które w tym celu jest bezużyteczne. Część gabinetów posiada lampy emitujące promieniowanie UVB, jednakże jest ono dużo mniej skuteczne dla wytwarzania witaminy D, niż światło słoneczne, w związku z czym trzeba by przebywać naprawdę długo w solarium, co byłoby niezdrowe dla skóry i powodowały mało estetyczny efekt.

Witamina D – suplementacja

Niedobory witaminy D warto uzupełniać suplementami. Są one dostępne zazwyczaj w postaci kapsułek, tabletek lub kropli. Przyjmować je należy zgodnie z zaleceniami producenta. Może to być na przykład jedna tabletka (50 μg) po głównym posiłku raz dziennie – istotne jest to, aby był to duży posiłek, gdyż witamina D najlepiej wchłania się w tłuszczach. Nie należy przekraczać zalecanej porcji w ciągu dnia.

witamina d

Witamina D a ciąża i witamina D a płodność

W trakcie trwania ciąży niezbędne jest zadbanie o odpowiedni poziom witaminy D. Niedobór może mieć negatywny wpływ zarówno na matkę, jak i dziecko. W przypadku kobiety może skutkować między innymi cukrzycą ciążową. U płodu może powodować zły rozwój układu kostnego, a także wpływać na problemy także wtedy, gdy dziecko będzie starsze – zwiększając na przykład ryzyko wystąpienia alergii. Odpowiedni poziom witaminy D jest także ważny dla kobiet karmiących. Niski poziom tego związku może również powodować problemy z zajściem w ciąże, gdyż między innymi zostaje zaburzona wtedy gospodarka hormonalna. U mężczyzn niedobory mogą powodować spadek liczby i ruchliwości plemników, co przekłada się na obniżenie płodności.

Witamina D a tarczyca / Witamina D a Hashimoto

Niski poziom witaminy D może być odpowiedzialny za powstawanie chorób autoimmunologicznych. Badania wykazały bardzo częste istnienie niedoborów tego związku u osób cierpiących na chorobę Hashimoto. Podobnie rzecz się ma u osób, które mają niedoczynność tarczycy. Naukowcy zwracają więc uwagę na to, że dbanie o odpowiedni poziom witaminy D może ograniczyć ryzyko powstawania tych problemów.

Różnica między witaminą D a D3

Określenie witamina D dotyczy tak naprawdę grupy substancji. W jej skład wchodzi między innymi witamina D3 (cholekalcyferol). Oprócz tego wyróżnia się witaminę D1 i D2. Główną różnicę stanowi budowa chemiczna. Witamina D3 występuje głównie w tłuszczach zwierzęcych.

Witamina D – odchudzanie

Odpowiedni poziom witaminy D w organizmie w trakcie odchudzania przyczynia się do bardziej efektywnego zrzucania zbędnych kilogramów. Jest to spowodowane tym, że związek ten przyspiesza spalanie tkanki tłuszczowej, ogranicza jej odkładanie i stymuluje wydzielanie leptyny – hormonu odpowiedzialnego za odczuwanie sytości. Suplementacja będzie więc także pomocna w przypadku walki z otyłością brzuszną.

Witamina D dla wegan i wegetarian

Wydawać by się mogło, że osoby rezygnujące ze spożywania mięsa ryb czy jajek, mogą być narażone na niedobory witaminy D. Jak jednak zostało wspomniane w poprzednich akapitach, pomimo spożywania dużej ilości tego typu pokarmów, konieczna bywa dodatkowa suplementacja. Biorąc pod uwagę fakty, że najłatwiejszym sposobem na wytworzenie właściwego poziomu opisywanego związku jest ekspozycja na promienie słoneczne, a dodatkowo można ją suplementować, osoby na diecie bezmięsnej nie powinny mieć problemu z niedoborami. Należy przy tym zwrócić uwagę, czy witamina D w postaci tabletek nie ma pochodzenia zwierzęcego – w sprzedaży dostępne są suplementy w 100% pochodzenia roślinnego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *